HOME » MERKEN » West en Oost Germany

West-Duits aardewerk  ofwel Fat Lava.

West-Duits aardewerk is een naam gegeven aan aardewerk gemaakt in West-Duitsland tijdens de jaren 50, 60 en 70 - een tijdperk gezien als iets van
een gouden eeuw van keramiek waar pottenbakkers experimenteerden met kleur, glazuur en vorm. West-Duits aardewerk heeft enkele enorm verschillende vormen, stijlen en kleurenschema's die uniek zijn voor deze productietijd. De meest bekende van deze looks is waarschijnlijk de onmiskenbare Fat Lava- stijl.

Misschien is de meest herkenbare eigenschap van aardewerk uit dit tijdperk het Fat Lava- glazuur dat het aardewerk zijn voelbare kwaliteit geeft. Er is discussie over wie de term heeft bedacht en wanneer, maar sindsdien is het synoniem geworden met West-Duits aardewerk uit die tijd.
West-Duits aardewerk is beroemd om het gebruik van gedurfde, heldere kleuren. Deze stukken zijn vaak verspringend met het zwarte puimsteenglazuur en vormen een geweldige manier om accenten toe te voegen aan neutrale decorschema's. 

Er waren veel keramische studio's in West-Duitsland in de naoorlogse decennia. 

  • Misschien wel de grootste en meest productieve studio van het tijdperk was Scheurich . In tegenstelling tot veel andere producenten is Scheurich vandaag nog steeds actief, zij het met een andere focus. Het blijft een enorm herkenbaar Duits merk.
  • ES Keramik was een andere grote producent met een reputatie voor kwaliteit en opvallende ontwerpen. ES Keramik had de neiging om laks te zijn over het markeren van hun aardewerk, wat problemen kan veroorzaken voor verzamelaars.
  • Weinig studio's konden concurreren met de kwaliteit en het vakmanschap van Ceramano en Ruscha . 


Bay Keramiek
Gestart door Eduard Bay in 1933 tot de jaren 80. Bay's bekendste ontwerper was Bodo Mans. Bay was een van de grootste producenten en maakte een aantal zeer goede ontwerpen. Ze hebben ook een aantal zeldzame speciale glazuren gemaakt die absoluut fantastisch zijn. Ze produceerden echter ook een enorme hoeveelheid kitsch, toeristisch materiaal en ontwerpen met een twijfelachtige esthetische waarde.

Carstens
De fabriek Carstens Tönnieshof begon in de jaren vijftig en richtte zich op een product van hoge kwaliteit. De productieaantallen waren redelijk hoog, maar er waren speciale lijnen en glazuren in veel kleinere aantallen gedaan. De meeste items hebben roodbruine klei, maar sommige gemaakt in Oostenrijk of Australië hebben een andere klei gebruikt.

Ceramano (1959-84) Ceramano werd opgericht door Jakob Schwaderlapp, die ook Jasba runde, om een ​​duurder bedrijf te worden, meer als een studio dan de meeste commerciële kunstpotten. De kwaliteit was hoog en de productiecijfers waren relatief laag. Terwijl de productie van de meeste commerciële pottenbakkerijen helemaal is gegoten (hoewel vaak met de hand wordt gewerkt in de decoratie), heeft Ceramano zowel gegoten als met de hand gemaakte potten.Ontwerpers waren Gerda Heuckenroth en Hanns Welling. Topdecors omvatten Pergamon, Rustica en Rubin plus zeldzaamheden zoals Saturnus. Veel van de meer subtiele glazuren blijven ondergewaardeerd. Kleikleur varieert van lichtbruin tot zeer donkerbruin.

Dümler & Breiden:
(1883-1992) D & B was een van de vele bedrijven in de regio Höhr-Grenzhausen en produceerde in de loop der jaren een enorm scala aan stijlen, van zeer traditionele tot sterke Pop Art.

ES Keramik
(Emons & Sohne, 1921-1974) Kwaliteit van vormen en decoraties bestreek een breed bereik, maar de goede items zijn zeer goed; een van de beste is pitcher 683, later vrijgegeven met vormnummer 883. Naarmate meer items correct worden toegeschreven aan ES, blijft hun status stijgen.

Jasba
(1926-huidige) Gestart door Jakob Schwaderlapp en gevestigd in Baumbach. Bekende vroege decors waren Cortina en Jaspatina, maar het bedrijf produceerde een breed scala aan stijlen, vooral in de jaren 60. De economie dwong hen om in het begin van de jaren '70 een einde te maken aan aanzienlijke kunstproductie van aardewerk en te overleven op meer gewone items. Ze produceerden ook hun aandeel van toeristische en kitsch items tijdens hun kunst pottenbakkersjaren. De naam komt van Ja (Jakob), S (Schwaderlapp) en Ba (Baumbach).

Marei (Majolikafabrik Rheinbach Jean Fuss & Sohn)
Vroeger werd Marei beschouwd als een vrij klein bedrijf dat piekte in de jaren vijftig. Maar beter onderzoek wees uit dat ze een groot bedrijf waren dat het beste werk van de jaren zestig en zeventig deed. Wees je ervan bewust dat veel Marei-items nog steeds ten onrechte worden toegeschreven aan Roth (en dat bedrijf is een veel kleinere factor dan ooit werd aangenomen).
Marei was oorspronkelijk een onderdeel van ES Keramik maar werd zelfstandig in 1948. De grondleggers van deze firma, gesticht in 1929 en gevestigd in Rheinbach, waren Jean Fuss en zijn zonen.
De belangrijkste ontwerper die bij Marei in dienst was is Bodo Mans in 1956.

Marzi & Remy
Marzi & Remy-items bestrijken een volledig bereik van traditioneel tot 'halverwege de eeuw', inclusief steins (waarvoor ze beter bekend blijven dan hun kunstaardewerk). Kleursamenstelling varieert van wit tot rood / bruin. M & R is zo variabel dat het een van de moeilijkste is om toe te wijzen als het niet is gemarkeerd.

Ruscha
(1948-1996, naam nu eigendom van Scheurich) De meeste van de beste ontwerpers werkten ooit bij Ruscha, waaronder Kurt Tschörner, Otto Gerharz, Hanns Welling en Adele Bölz. Ze behoorden tot de topproducenten voor zowel vazen ​​als muurartikelen, hoewel ze ook middelmatig werk produceerden, met name sommige van de latere muurplaten.

Scheurich (Foreign)
1954-huidige) Hoewel ze laat begonnen, produceerde Scheurich meer items uit de jaren 1960 tot de jaren 1980 dan alle andere aardewerk bedrijven. Zoals gewoonlijk betekent een hoog productieaantal een breed scala aan kwaliteits- en kwaliteitscontrole, maar sommige items, met name de glazuren, zijn belangrijke prestaties. Opmerking: het in reliëf gemaakte cirkelcirkel werd gebruikt in 1990-2004, dus zulke items zijn niet van het meest collectible tijdperk. Scheurich gebruikte witte / buff-klei, maar de voet wordt soms lichtjes gekleurd door het glazuur, waardoor het er lichtrood / bruin uitziet.

Scheurich merkteken eind jaren 80, begin jaren 90.

SAWA keramiek
(1904-1992, ontwerpers: Heinrich-Maria Müller.)
Sawa Keramik werd in 1904 in Ransbach-Baumbach opgericht door Franz Schwaderlapp. Het bedrijf maakte zeer hoogwaardig aardewerk. Enkele bekende decornamen zijn Andrea (1959), Köln (1959), Mallcorca (1961), Malta (1962) en Pisa (1962).
Sawa heeft vaak patronen die dieper zijn uitgesneden (sgraffito) dan de andere merken deden. Ook zijn de patronen complexer van aard. Het prettigste is dat Sawa hun producten vaak bestickerde en die stickers gingen/gaan er heel moeilijk af. Soms is nu nog slechts een deel van het label aanwezig (vooral het ESR gedeelte) en dat is dan voldoende om herkenbaar te zijn als een echte Sawa.

Eiwa Keramiek
(1956-1993 ontwerpers: Leo Wagner, Rita Hamraub)
Eiwa-Keramik werd in 1956 opgericht door Erich Eisbach en Leo Wagner in Ransbach-Baumbach. Het bedrijf sloot zijn deuren in 1993. De belangrijkste ontwerpers waren Leo Wagner en Rita Hamraub. Alle vazen zijn handgemaakt. De meeste in sgraffito-stijo gemaakt van roodbruine klei.
Eiwa Keramik is meestal goed identificeerbaar, omdat op Eiwa vazen en bloempotten vaak de decornaam ingekrast op de bodem staat. Meestal gaat het daarbij om een vrouwenennaam; Andrea, Rita, Marina, Gabi, en Carolyn bijvoorbeeld. Later noemden ze ook vazen naar Griekse en antieke steden en nog weer later werden Europese steden als Oslo vernoemd. De meegebakken letters en cijfers zien er handgeschreven uit. De sticker van Eiwa lijkt erg op die van Sawa, maar Eiwa heeft geen 'kroontje'.

Wekara
(1845-1972 ontwerpers onbekend)
Wilhelm Krumeich richtte Wekara in 1845 op in Ransbach-Baumbach. Vanaf de jaren vijftig van de twintigste eeuw gebruikte Wekara rode klei voor de vazen in sgraffito-stijl. Wekara maakte ook veel bierpullen (met en zonder metalen deksel) en ook mosterdpotten. De bierpullen zijn grijs van kleur (zoutglazuur) en zien er uit als steen.
Wekara heeft als kenmerk dat ze het modelnummer en de woorden 'Western Germany' en 'Handarbeit' vrij diep inkerfden met een typografisch strakke letter (daar waar Eiwa er handgeschreven uitziet).

Strehla 
Strehla werd gevestigd in 1828 in Dresden. In sommige bronnen wordt vermeld dat het bedrijf zijn naam heeft van de plaats Strehla in Saxen en dat het oorspronkelijk daar gevestigd was. In 1930 werd de firma overgenomen door Steingutfabrik Colditz AG. Na de Tweede Wereldoorlog werd de situatie anders. Het gebied werd Oost Duitsland en het bedrijf werd omgedoopt in VEB Steingutfabrik Strehla. VEB staat voor 'Volkseigener Betrieb'. Dat is een firma die openbaar eigendom was in de Duitse Democratische Republiek(1949-1990).

De Oost-Duitse firma maakte in de jaren zestig en zeventig vooral vazen en bloempotten, die in grote hoeveelheden naar onder andere Nederland werden geëxporteerd. Daarom zijn vazen van Strehla moeilijker te vinden in Duitsland dan vazen van West-Duitse firma´s. Het werk van de Oost-Duitse fabrikant Strehla is ingetogen van kleur, zeker als je het vergelijkt met de produkten uit West-Duitsland. Vaak zit
er een metaalglazuur over de basisglazuurlaag heen.
Strehla gebruikte meestal bruine klei. Op de bodem staat een soort zeshoek met daarin de merknaam Strehla d.m.v. een inktstempel of ingedrukt, die soms onleesbaar is. Vaak staat de aanduiding ‘GDR’ vermeld. Het vaasnummer bestaat meestal uit vier cijfers en is ingedrukt in de bodem. Strehla stickerde zijn producten zelden. Het bedrijf sloot haar deuren in 1989.

VEB Haldensleben
VEB Haldensleben is de voortzetting van Carstens Uffrecht dat in 1845 door Jacob Uffrecht was opgericht. Na de Tweede Wereldoorlog verloor de familie Carstens hun keramiek- en porseleinfabrieken op Oost-Duits grondgebied. Christian en Ernst Carstens richtten daarop in West-Duitsland de firma Carstens Tönnieshof op. Carstens Uffrecht werd in 1945 de Oost-Duitse vazenmaker VEB Haldensleben.
VEB Haldensleben concentreerde zich vooral op het maken van vazen. Deze waren van hoge kwaliteit. Net als de vazen van Strehla zijn de kleuren ingetogener dan de vazen uit West-Duitsland. Vaak zit er een
metaalachtig glazuur op de vazen. In 1990 werd Duitsland herenigd en daardoor kwam de voormalig Oost-Duitse fabriek weer in handen van de familie Carstens. De naam werd gewijzigd in Carstens Keramik Rheinsberg. Carstens Keramik Rheinsberg is nu gevestigd aan de Rhinstrasse 1, 16831 Rheinsberg.
VEB Haldensleben gebruikte zowel witte als bruine klei. Op de bodem staat een cirkel met daarin een H met daaroverheen een omgekeerde driehoek. Het vaasnummer bestaat meestal uit vier cijfers, soms met een letter erachter of eronder. VEB Haldensleben stickerde zijn producten met een goudkleurig etiket met daarop het logo in rood. Het is niet bekend welke ontwerpers in dienst zijn geweest.

VEB Torgau
VEB Torgau werd opgericht op 1 juli 1948 en was de opvolger van het bedrijf Villeroy & Boch, Keramische Werke AG  (opgericht in 1927). Het bedrijf maakte voornamelijk huishoudelijk steengoed, sanitair en aardewerk.
De fabriek had door de gevolgen van de oorlog nauwelijks schade en de productie werd in mei 1945 hervat. In 1949 vond de eerste export naar de BRD, Denemarken, Nederland en de VS plaats. Dit waren aardewerk schalen en sanitair. In 1955 was het aantal exportlanden toegenomen tot 25. De Spring Fair 1956 werd het grootste succes in de buitenlandse handel van de aardewerkfabriek. Voor het eerst konden gekleurde glazuren in zwart, groen, geel en blauw worden aangeboden. 
Op 1 januari 1963 vond de aansluiting van de Duitse aardewerkfabriek VEB Dommitzsch als werkend onderdeel plaats. In 1967 werd de sanitaire productie van aardewerk veranderd in sanitair porselein. Sinds maart 1975 fungeerde de VEB-steenfabriek Torgau als hoofdbedrijf van de productgroep huishoudelijk aardewerk / sierkeramiek. 
In 1990 werd de fabriek opnieuw overgenomen door het bedrijf Villeroy & Boch. 

Steingutfabrik Elsterwerda GmbH (1900 tot 1972)
De kleine fabriek werd in 1900 opgericht  door Mr. Korsukewiez. Veel beroemde ontwerpers en beeldhouwers werkten in de fabriek, bijvoorbeeld de ontwerper Ursula Fesca die er tussen 1928 en 1931 werkte of andere bekende kunstenaars zoals Siegfried Möller , Grete Gottschalk en Franz Eggert . Naast normale huishoudelijke artikelen produceerde de fabriek ook keramische klokken tijdens de Art Deco periode.
Na het einde van de Tweede Wereldoorlog werden sommige machines en ovens gedemonteerd en naar de Sovjetunie gestuurd als onderdeel van de reparatieovereenkomst. Helaas is dat ook de tijd waarin het hele bedrijfsarchief verloren ging; men gelooft dat het ofwel werd vernietigd of met de machines werd weggenomen.
VEB Steingut Elsterwerda (1972 tot 1990) De bijna gestripte fabriek was amper operationeel na de oprichting van de Duitse Democratische Republiek, maar herstelde zich langzaam, om snel zijn vroegere productieaantallen in te halen. In 1972 werd de fabriek genationaliseerd en omgedoopt tot VEB Steingut Elsterwerda ; het gaf werk aan meer dan 400 mensen tijdens piekmomenten en ging door met de productie tot de Duitse hereniging in 1990.